30 grudnia 2009
Danii istnieje tylko kilka ważniejszych partii. Ponadto, panuje tam demokracja z jedną izbą parlamentarną.Ustrojem politycznym panującym w Danii jest dziedziczna monarchia konstytucyjna. W kraju obowiązuje konstytucja z 1953 roku, a głową państwa jest królowa, która reprezentuje je na zewnątrz. Kompetencje ustawodawcze należą do królowej i jednoizbowego parlamentu Folketingu. Tak to wygląda formalnie, natomiast w praktyce władzę ustawodawczą pełni parlament. Władzę wykonawczą z kolei sprawuje rząd z premierem na czele, który jest powoływany i odwoływany przez królową na wniosek większości parlamentarnej. Królowa może przewodniczyć obradom rządu, który wówczas nosi nazwę Rady Państwa. Czynne oraz bierne prawo wyborcze przysługuje obywatelom od ukończenia osiemnastego roku życia. Bardzo szeroką autonomię mają zamorskie części Królestwa Danii, czyli Wyspy Owcze i Grenlandia. Są one reprezentowane w Folketingu w sumie przez 4 deputowanych. Głównymi siłami politycznymi w Danii są trzy partie. Pierwsza i najsilniejsza to Duńska Partia Socjaldemokratyczna (SDPD). Pozostałymi są Konserwatywna Partia Ludowa i Duńska Partia Liberalna – Lewica (Venstre). Dania ma bardzo dobrze zorganizowana opiekę zdrowotną, podobnie jak opiekę socjalną. Wszystko to jest możliwe dzięki wysokim podatkom.Duńczycy jako jedni z pierwszych na świecie wprowadzili państwową politykę społeczna, którą zostali objęci wszyscy obywatele. System pomocy społecznej jest administrowany przede wszystkim przez organa samorządowe. Finansowany natomiast jest z przez państwo z podatków i składek opłacanych przez osoby pracujące i pracodawców. Ponadto, w Danii funkcjonuje system dobrowolnych ubezpieczeń od bezrobocia oraz ubezpieczeń od wypadków przy pracy. Systemem zasiłków objęte są osoby starsze powyżej 67 roku życia, inwalidzi oraz wdowy powyżej 55 roku życia. Wypłacane są także zasiłki macierzyńskie, zasiłki na wypadek choroby i śmierci oraz zasiłki rodzinne na dzieci do 16 roku życia, które są wypłacane bez względu na poziom dochodów rodziny. Z opieki zdrowotnej korzystają wszyscy obywatele. Zarówno leczenie szpitalne, jak i opieka pielęgniarska w domu chorego są bezpłatne. Dodatkowo, dzieci i młodzież są objęte obowiązkowymi badaniami okresowymi, całkowicie bezpłatnymi. Nakłady na opiekę zdrowotną są w Danii dość wysokie i wynoszą około 8 % wydatków budżetowych. Osiągnięcia Duńczyków w dziedzinie literatury są bardzo znaczne. Szczególnie w literaturze dziecięcej.Najbardziej znanym twórcą literatury duńskiej na świecie jest oczywiście autor baśni dla dzieci, Hans Christian Andersen, który debiutował w latach trzydziestych dziewiętnastego wieku. Interesujące jednak jest, że zaczynał on od humoresek, wierszy i powieści. Światową sławę przyniósł mu jednak zbiór baśni pod tytułem “Eventyr fortalte for born” (“Baśnie opowiedziane dla dzieci”). Do najbardziej znanych jego baśni należą: “Brzydkie kaczątko”, “Dziewczynka z zapałkami”, “Calineczka”, “Słowik”, “Królowa śniegu” i “Nowe szaty króla”. Do najbardziej rozpoznawalnych twórców należy także Soeren Kierkegaard, filozof i teolog, uznawany z prekursora nurtu filozoficznego zwanego egzystencjalizmem. Bardzo znaną i cenioną autorką duńską jest Karen Blixen, przede wszystkim za powieść “Pożegnanie z Afryką”, na podstawie której powstał doskonały film z Meryl Streep i Robertem Redfordem w rolach głównych. Najważniejszymi twórcami współczesnej literatury duńskiej są: P. Tafdrup, M. Strunge, M. Vizki, P. Juul, Ch. Hesselholdt, S. Balle i P. Hoeg.
Tagi:
dania,
literatura,
partie,
poeci,
poezja,
politycy,
polityka,
ustrój
23 grudnia 2009
Parki w Warszawie rozmieszczone są regularnie, co związane jest z planowaniem miasta. Wśród wielkomiejskich murów, zgiełku i hałasu parkowa przyroda stanowi oazę ciszy i spokoju a także zaspokaja ludzkie potrzeby związane z potrzebą kontaktu z naturą. Pierwsze parki, które powstawały w Warszawie, znajdowały się przy rezydencjach i pałacach magnatów, królów. Najcenniejsze są stare, rozległe parki. Przykładem takiego zbiorowiska roślinności może być Park Łazienkowski, który daje schronienie wielu gatunkom ptaków i roślin. Wybór terenów na parki nie jest przypadkowy, decydowały o tym walory ukształtowania terenu oraz warunki siedliskowe, pozwalające na wegetację wielu gatunków drzew, krzewów i roślin. Wybór ten jest także spowodowany najlepszym zachowaniem się cennych, naturalnych drzewostanów. Według danych Miejskiego Przedsiębiorstwa Robót Ogrodniczych, powierzchnia ogólna warszawskich parków zajmuje około 1000 hektarów. W poszczególnych dzielnicach powierzchnia ta utrzymuje się na poziomie od 25 do 35 hektarów. Mieszkańcy miasta ten układ uważają za korzystny, gdyż w najbardziej ruchliwej części miasta powstały ośrodki zieleni, które pozwalają im obcować z naturą, na co dzień. Ogród botaniczny to obiekt, który przyciąga nie tylko botaników czy ogrodników, ale też przeciętnych mieszkańców Warszawy, gdyż kusi ich swoim pięknem i bogactwem drzew, krzewów i kwiatów. Występuje na tym niewielkim obszarze bogata kolekcja roślin nie tylko z Polski, ale również z całego świata. Uważany jest nie tylko za obiekt przyrodniczy, lecz też za obiekt kultury polskiej. Znajduje sie się on w Alejach Ujazdowskich i zajmuje powierzchnie około 5,6 hektara. Na terenie ogrodu botanicznego zachowane są zabytkowe budynki Obserwatorium Astronomicznego oraz szklarnie, w których oglądać można rośliny z krajów tropikalnych. Na terenie ogrodu znajduje się 1020 gatunków i odmian drzew oraz kilka tysięcy roślin, z których wiele ze względu na egzotyczne pochodzenie umieszczona jest w szklarniach. Możemy tu spotkać piękne okazy daktylowców, howei, waszyngtoni, kaktusów i wiele innych. W dużym stopniu to rosnące tu drzewa decydują o pięknie krajobrazu. Duża ich część ma przeszło 200 lat. Do najokazalszych należą: miłorząb japoński, grab zwyczajny i dąb szypułkowy. Na terenie parku żyje wiele drobnych zwierząt, które mają tu dobre warunki gniazdowania i żeru. Łatwo tu spotkać wiewiórkę, dzięcioła czy kowalika.
Tagi:
drzewa,
ogród,
ogrody,
park,
parki,
Polska,
rośliny,
warszawa
16 grudnia 2009
Pomnik powszechnie kojarzony jest z rzeźbą lub budowlą upamiętniającą konkretne wydarzenie lub postać. Nawet utwór literacki poświęcony pewnej osobie lub zdarzeniu może stać się swego rodzaju pomnikiem. Najstarszą formą pomnika są najprawdopodobniej grobowce. Najznamienitsze przykłady sztuki architektonicznej to powstałe w starożytnym Egipcie piramidy i inne monumentalne budowle, będące zarazem grobowcami oraz pomnikami zmarłych faraonów. Ponad 4000 lat temu, około 2660 lat przed naszą erą, nadworny architekt faraona Dżesera, Imhotep, zaprojektował grobowiec ku czci swego władcy. Jest to stojąca do dziś schodkowa piramida w Sakkara. Jednak pierwsza budowla o kształcie regularnej piramidy powstała niecałe sto lat później ku czci faraona Snofru – ojca słynnego Cheopsa, założyciela IV dynastii. Przez kolejne dwa tysiące lat w Egipcie pieczołowicie kultywowano tradycję honorowania władców przez budowanie dla nich grobowców w postaci imponujących budowli i monumentów. Były one nie tylko godnym miejscem spoczynku, miały również zaznaczyć potęgę władcy i stanowić pamiątkę po nim. Zadanie swe wypełniły doskonale. Dzięki piramidom, świątyniom i innym budowlom sepulkralnym imiona wielu egipskich faraonów znane są do dziś. Pomimo że od czasów cesarstwa rzymskiego upłynęło wiele czasu, w całej Europie, a także poza nią, wciąż W roku 1911, dla uczczenia pamięci królowej Wiktorii, na londyńskim Trafalgar Square wybudowano słynny Łuk Admiralicji. Nieopodal, na tym samym placu, wznosi się kolumna Nelsona upamiętniająca zwycięstwo admirała Nelsona nad Napoleonem w bitwie pod Trafalgarem (1805). Kolumna o wysokości pięćdziesięciu dwóch metrów zbudowana jest z granitu, wieńczy ją koryncka głowica. Jest wprawdzie o wiele niższa od kolumn rzymskich, pomimo to góruje nad sąsiednimi budowlami i robi imponujące wrażenie.Słynny londyński Marble Arch, czyli Łuk Marmurowy, został zaprojektowany w roku 1828 przez Johna Nasha jako brama prowadząca do Buckingham Palace. Zdobią go płyty przedstawiające sceny ze zwycięskich bitew lądowych i morskich stoczonych przez wojska brytyskie. Początkowo dzieło Nasha nie było wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem, ponieważ niektóre płyty z najbardziej spektakularnymi scenami z historii Anglii zawieszono w samym pałacu. Łuk znalazł się w miejscu , gdzie stoi do dziś dopiero w roku 1851. Zaprojektowana przez artystę rzeźba symbolizująca zwycięstwo, która miała wieńczyć całą konstrukcję, nigdy nie została wykonana. Zamiast tego na szczycie umieszczono początkowo pomnik króla Jerzego IV, który obecnie znajduje się również na Trafalgar Square. Pomniki najczęściej kojarzone są z posągami lub rzeźbami, takimi jak pomnik Adama Mickiewicza na krakowskim rynku. Słynna rzeźba Piotrusia Pana, którą można podziwiać w Kensington Gardens w Londynie pochodzi z 1912 roku i jest w rzeczywistości pomnikiem twórcy postaci Piotrusia Pana – pisarza J.M. Barrie’go. Roosevelt Memoriał na Grosvenor Square w Londynie ma upamiętniać postać amerykańskiego prezydenta Franklina D. Roosevelta. Do najbardziej imponujących pomników należy niewątpliwie, gruntownie odnowiony w ostatnich latach, Albert Memorial wzniesiony ku czci małżonka królowej Wiktorii – księcia Alberta. Monument o wysokości 53,3 metra ukończono w roku 1872, po dziesięciu latach pracy. W środku ozdobnej , ażurowej budowli przykrytej sklepieniem znajduje się gigantyczna postać królewskiego małżonka. Specjalne schody wiodą do podstawy pomnika, którą ozdobiono pięknymi płaskorzeźbami przedstawiającymi najwybitniejszych w historii poetów, muzyków, uczonych i myślicieli. Cala budowla podobna jest w charakterze do zaprojektowanego w roku 1840, równie imponującego, jednak bardziej oszczędnego i nawiązującego do gotyku, pomnika powieściopisarza sir Waltera Scotta w Edynburgu. Każde większe europejskie miasto może poszczycić się monumentem upamiętniającym któregoś z szanowanych obywateli. Posągi i rzeźby często umieszcza się w kościołach, klasztorach i katedrach. Znajdujące się w świątyniach sarkofagi królów, ludzi bogatych i wpływowych często zdobione były podobiznami pochowanych w nich zmarłych. Obiektem niezwykle ważnym dla kultury polskiej jest katedra wawelska. Mieści ona groby wszystkich władców Polski od Władysława IV Łokietka (z wyjątkiem Stanisława Augusta), często ozdobione przez rzeźby nagrobne. Są one dziełami wybitnych mistrzów.
Tagi:
anglia,
egipt,
faraon,
katedra,
klasztor,
piramidy,
pomnik,
pomniki
8 grudnia 2009
Rola lasu w całym świecie jest nie do przecenienia. Dzięki leśnym roślinom utrzymywany jest w równowadze cały ekosystem gdyż zapewnia równowagę biologiczną. Mamy różne typy zbiorowisk roślinnych a wśród nich lasy, łąki i pastwiska, pola uprawne, torfowiska. Las jest złożony z różnych organizmów i w zależności gdzie ten las się znajduje, jaki klimat tam występuje, jakie ma podłoże i jak wygląda teren na którym jest położony rozróżniamy lasy iglaste, liściaste i mieszane. Aktualnie w Polsce lasy zajmują około dwudziestu ośmiu procent całej powierzchni kraju. Las ma swoje specyficzne warunki klimatyczne. To właśnie tu temperatura latem jest zawsze niższa niż na otwartych przestrzeniach natomiast w zimie temperatura jest wyższa. Ponieważ do runa leśnego dociera mało światła więc musi ono rozkwitać wcześniej od tego jak pojawią się liście na drzewach. Dzięki drzewom zmniejsza się siła wiatru, las jest spokojny, przyjazny zwierzętom i ludziom, ma niespotykany mikroklimat. W każdej części lasu tętni życie czy to w koronach drzew albo w runie leśnym. W Polsce występuje kilka typów zbiorowisk leśnych w zależności od właściwości terenu na których rosną. Jednym z takich typów są buczyny czyli tereny gdzie rośnie przede wszystkim buk. Buk należy do drzew bardzo rozrastających się więc dolne obszary lasu są praktycznie stale zacienione więc w runie rosną tylko rośliny cieniolubne. Tego typu lasy występują najczęściej na Pomorzu Zachodnim, na Wyżynie Lubelskiej oraz w Bieszczadach. Grądy to lasy w których rosną przede wszystkim graby, lipy, dęby a w podszyciu najczęściej spotyka się leszczynę i trzmielinę. Grądy rosną na glebach żyznych i jest ich w naszym kraju stosunkowo niewiele. Łęgi spotkać można nad brzegami jezior i potoków czyli w miejscach wilgotnych które okresowo są podtapiane. Na łęgach rosną wierzby oraz topole. Olszyny spotyka się na terenach bagiennych a rośliny występujące tych miejscach tworzą kępy. Na tych terenach rosną olsze, brzozy, świerki. Mamy jeszcze bory mieszane występujące na glebach jałowych i piaszczystych (runo w tych lasach jest ubogie) oraz bory sosnowe występujące na glebach piaszczystych a w runie tego lasu spotykamy mchy i porosty.
Tagi:
Agroturystyka,
grądy,
jesień,
las,
podział,
Polska,
rodzaje,
wieś
4 grudnia 2009
Hiszpania to jeden z najbardziej znanych krajów w Europie. Słynie zarówno z uroków własnych jak i osiągnięć choćby w sporcie. Przykładem może być choćby piłkarska reprezentacja narodowa, która znana jest na wszystkich kontynentach. Oczywiście Hiszpania to także motywy związane z fascynacją kolorytem i tradycją tego kraju. Gorące klimaty oraz ogniste charaktery mieszkańców zamiłowanych w życiu, tańcu i winie połączone z dobrą zabawą, to zdanie większości osób odwiedzających ten kraj. Oczywiście zachwycają także tereny Hiszpanii. Zarówno te położone nad brzegiem morza czy oceanu jak i te w głąb lądu. Kraj ten słynie także z koni i jazdy konnej jak i zawodów organizowanych na specjalnych stadionach, a dotyczących byków. Wszystkie te wyznaczniki znane są nie tylko w Europie, ale także w bardzo wielu krajach świata. Także kuchnia hiszpańska jest bardzo szeroko znana i ceniona na całym świecie. Jak wynika z powyższych rozważań, warto wybrać się do tego kraju i pozostać na dłużej mając okazję dobrze się bawić jak i za próbować chociaż części kolorytu obecnego na jego terenie. Hiszpania jest największym krajem znajdującym się na Półwyspie Iberyjskim. Graniczy z takimi państwami jak Portugalia, Gibraltarem należącym do Wielkiej Brytanii oraz Marokiem. Sąsiedzi to także Francja i Andora. Do Hiszpanii poza kontynentalnym terenem należą także Baleary znajdujące się na Morzu Śródziemnym oraz Wyspy Kanaryjskie. Geograficznie jeżeli chodzi o budowę, to państwo hiszpańskie zbudowane jest przeważająco z masywów paleozoicznych. Chodzi w tym momencie o centralną część, ponieważ północny wschód jak i południowy wschód to już alpejskie pasma fałdowe pochodzące od stron Pirenejów oraz Gór Betyckich. Centrala część Hiszpanii wspominana powyżej to także osady mezozoiczne jak i kenozoiczne, które zwłaszcza w rozległych nieckach są obecne w dość grubych warstwach, co jest zrozumiałe jeżeli spojrzymy na procesy formowania się tych terenów. Hiszpania ma dostęp do morza, zwłaszcza w kierunku Morza Bałtyckiego, jak i do Oceanu Atlantyckiego. Linia brzegowa jest zdecydowanie dłuższa niż granice z innymi państwami.
Tagi:
hiszpania,
klimat,
kraj,
ląd,
półwysep,
słońce,
upał,
woda,
żar