30 marca 2010
Obeliski
Egipcie formą pomnika był obelisk, czyli zwężający się ku górze czworoboczny słup ścięty u szczytu w formie ostrosłupa. Do najsłynniejszych tego typu monumentów zalicza się obelisk na Placu Zgody w Paryżu oraz obeliski Kleopatry w Londynie i w Nowym Jorku. Nie mają one bezpośredniego związku z egipską królową. W rzeczywistości wykonano je ku czci egipskiego władcy Totmesa III 1500 lat przed naszą erą w Heliopolis (dziś dzielnica Kairu). W dziewiętnastym wieku Egipt podarował je rządom Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych. W roku 30 p.n.e. Rzymianie podbili Egipt przejmując i rozwijając tradycję budowania monumentów ku czci wybitnych władców i obywateli. Podobnie jak w Egipcie powstawały świątynie i okazałe grobowce, na przykład Świątynia Boskiego Juliusza w Rzymie została wzniesiona dla upamiętnienia Juliusza Cezara. Domeną Rzymian stały się jednak unikalne, niespotykane w innych kulturach starożytnych łuki. Były to monumenty mające upamiętniać ważne wydarzenia militarne, przede wszystkim spektakularne zwycięstwa, oraz związane z nimi postaci dowódców lub cesarzy, a także przypominać o potędze cesarstwa rzymskiego. Większość rzymskich łuków triumfalnych przetrwała do dnia dzisiejszego, przez lata uległy jednak zniszczeniu zwieńczające je na górze rzeźby zaprzęgniętych w konie rydwanów. Zwykle budowano łuki pojedyncze lub potrójne. Stały często nad drogą, więc łuk środkowy musiał być najwyższy, by zmieściły się pod nim duże pojazdy, pod łukami bocznymi zaś, w przypadku konstrukcji potrójnej, mieli przechodzić piesi. Rzymski cesarz Dioklecjan zosta! pochowany w Splicie położonym na terenie dzisiejszej Chorwacji, w mauzoleum wybudowanym w około 300 roku naszej ery. Znajdowało się ono w ogromnym ufortyfikowanym pałacu, zbudowanym na planie ośmiokąta. Pomimo iż mauzoleum usytuowano wewnątrz budowli, miało ono swoją własną kopułę i korynckie kolumny oraz ozdobny fryz, czyli poziomy pas z medalionami przedstawiającymi Dioklecjana i jego żonę. O rozmiarach mauzoleum może świadczyć fakt, że w średniowieczu zostało przekształcone w katedrę. Jednym z najsłynniejszych mauzoleów wzniesionych w czasach renesansu jest Mauzoleum Me-dyceuszów we Florencji, utrzymane w stylu klasycznym, zaprojektowane w roku 1521 przez samego Michała Anioła jako grobowiec Lorenzo i Giuliano Medyceuszów. Mauzolea stały się ponownie popularne za sprawą architektów w okresie neoklasycyzmu. W roku 1816 angielski architekt sir John Soane zaprojektował mauzoleum dla siebie i swojej żony. Jest to monument utrzymany w wyważonym stylu klasycznym.
Tagi: cesarz, egipt, grobowiec, obelisk, obeliski, pomnik, pomniki

