30 grudnia 2009
Polityka i literatura w Danii
Danii istnieje tylko kilka ważniejszych partii. Ponadto, panuje tam demokracja z jedną izbą parlamentarną.Ustrojem politycznym panującym w Danii jest dziedziczna monarchia konstytucyjna. W kraju obowiązuje konstytucja z 1953 roku, a głową państwa jest królowa, która reprezentuje je na zewnątrz. Kompetencje ustawodawcze należą do królowej i jednoizbowego parlamentu Folketingu. Tak to wygląda formalnie, natomiast w praktyce władzę ustawodawczą pełni parlament. Władzę wykonawczą z kolei sprawuje rząd z premierem na czele, który jest powoływany i odwoływany przez królową na wniosek większości parlamentarnej. Królowa może przewodniczyć obradom rządu, który wówczas nosi nazwę Rady Państwa. Czynne oraz bierne prawo wyborcze przysługuje obywatelom od ukończenia osiemnastego roku życia. Bardzo szeroką autonomię mają zamorskie części Królestwa Danii, czyli Wyspy Owcze i Grenlandia. Są one reprezentowane w Folketingu w sumie przez 4 deputowanych. Głównymi siłami politycznymi w Danii są trzy partie. Pierwsza i najsilniejsza to Duńska Partia Socjaldemokratyczna (SDPD). Pozostałymi są Konserwatywna Partia Ludowa i Duńska Partia Liberalna – Lewica (Venstre). Dania ma bardzo dobrze zorganizowana opiekę zdrowotną, podobnie jak opiekę socjalną. Wszystko to jest możliwe dzięki wysokim podatkom.Duńczycy jako jedni z pierwszych na świecie wprowadzili państwową politykę społeczna, którą zostali objęci wszyscy obywatele. System pomocy społecznej jest administrowany przede wszystkim przez organa samorządowe. Finansowany natomiast jest z przez państwo z podatków i składek opłacanych przez osoby pracujące i pracodawców. Ponadto, w Danii funkcjonuje system dobrowolnych ubezpieczeń od bezrobocia oraz ubezpieczeń od wypadków przy pracy. Systemem zasiłków objęte są osoby starsze powyżej 67 roku życia, inwalidzi oraz wdowy powyżej 55 roku życia. Wypłacane są także zasiłki macierzyńskie, zasiłki na wypadek choroby i śmierci oraz zasiłki rodzinne na dzieci do 16 roku życia, które są wypłacane bez względu na poziom dochodów rodziny. Z opieki zdrowotnej korzystają wszyscy obywatele. Zarówno leczenie szpitalne, jak i opieka pielęgniarska w domu chorego są bezpłatne. Dodatkowo, dzieci i młodzież są objęte obowiązkowymi badaniami okresowymi, całkowicie bezpłatnymi. Nakłady na opiekę zdrowotną są w Danii dość wysokie i wynoszą około 8 % wydatków budżetowych. Osiągnięcia Duńczyków w dziedzinie literatury są bardzo znaczne. Szczególnie w literaturze dziecięcej.Najbardziej znanym twórcą literatury duńskiej na świecie jest oczywiście autor baśni dla dzieci, Hans Christian Andersen, który debiutował w latach trzydziestych dziewiętnastego wieku. Interesujące jednak jest, że zaczynał on od humoresek, wierszy i powieści. Światową sławę przyniósł mu jednak zbiór baśni pod tytułem “Eventyr fortalte for born” (“Baśnie opowiedziane dla dzieci”). Do najbardziej znanych jego baśni należą: “Brzydkie kaczątko”, “Dziewczynka z zapałkami”, “Calineczka”, “Słowik”, “Królowa śniegu” i “Nowe szaty króla”. Do najbardziej rozpoznawalnych twórców należy także Soeren Kierkegaard, filozof i teolog, uznawany z prekursora nurtu filozoficznego zwanego egzystencjalizmem. Bardzo znaną i cenioną autorką duńską jest Karen Blixen, przede wszystkim za powieść “Pożegnanie z Afryką”, na podstawie której powstał doskonały film z Meryl Streep i Robertem Redfordem w rolach głównych. Najważniejszymi twórcami współczesnej literatury duńskiej są: P. Tafdrup, M. Strunge, M. Vizki, P. Juul, Ch. Hesselholdt, S. Balle i P. Hoeg.
Tagi: dania, literatura, partie, poeci, poezja, politycy, polityka, ustrój