27 października 2009
Teatr średniowieczny i Czara włocławska
Epokę średniowiecza charakteryzowało bardzo wiele cech. Jedną z nich było nastawienie na duchową stronę życia – w Tm sensie, że nie liczyło się życie doczesne, ale to, co czeka człowieka po śmierci. Zycie doczesne stanowiło wówczas jedynie narzędzie do zasłużenia sobie na boską łaskę. Znajdowało to swoje odzwierciedlenie w sztuce, a zatem również i w teatrze. Średniowieczny teatr to przede wszystkim miracle oraz misteria. Często przybierał on również formę moralitetów oraz fars. Wszystko to nawiązywało do religijności. Najczęściej tego rodzaju przedstawienia można było oglądać przy okazji rozmaitych nabożeństw – i to był teatr tak zwanych wyższych lotów. Zabawie służyły farsy. Bardzo korzystały na tym osoby nie umiejące czytać. Korzenie średniowiecznego teatru sięgają teatru pochodzącego z czasów antycznych. W starożytności widowiska teatralne stanowiły formę uczczenia pewnych wydarzeń. Czara włocławska jest zabytkiem, który aktualnie podziwiać można w krakowskim Muzeum Narodowym. Co jakiś czas prezentowane jest również w Galerii Rzemiosła Artystycznego. Dokładna data powstania tego przedmiotu nie jest znana – wiadomo jedynie tyle, iż pochodzi on z dziesiątego stulecia (chociaż zdaniem niektórych pochodzić może z wieku dwunastego). Jest to zatem tym bardziej cenny zabytek, albowiem w naszym kraju nie ma wielu zabytków wywodzących się z czasów przedromańskich. Swoją nazwę czara owa zawdzięcza faktowi, iż znaleziona został właśnie pod Włocławkiem – było to znalezisko o jak najbardziej przypadkowym charakterze. Przypuszcza się, iż przedmiot ten kiedyś pełnił funkcję mszalnego kielicha – przy czym kielich to dość nietypowy, albowiem nie ma stopki. Materiałem użytym do jego wykonania było srebro. Czara częściowo została pozłocona, a ponadto ozdobiona ornamentami oraz scenami.
Tagi: czara, Polska, średniowiecze, średniowieczny, teatr, wrocław, Zabytki
Pieta z Tubądzina to jeden z zabytków polskiej sztuki średniowiecznej. W chwili obecnej podziwiać go można w warszawskim Muzeum Narodowym. Dokładna data powstania tego obrazu nie jest znana, aczkolwiek przyjmuje się powszechnie, że miało to miejsce w połowie piętnastego stulecia. Nie jest znany również jego twórca – został on przez historyków określony mianem Mistrza Opłakiwania. Namalował swój obraz na desce. Użył do tego celu farb temperowych. Dzieło zostało wykonane zgodnie ze schematem tradycyjnej piety – a zatem nie żyjący już Jezus Chrystus spoczywa na kolanach Matki Boskiej, która okutana jest w żałobną odzież w bardzo ciemnym kolorze. Pieta z Tubodzina stanowi jeden z lepszych przykładów tablicowego malarstwa. Pochodzi z Małopolski, w związku z czym widoczne są na obrazie elementy sztuki charakterystycznej dla tego regionu naszego kraju, ale nie brak na nim także i wpływów włoskich. Ołtarz Wita Stwosza znajdujący się w krakowskim Kościele mariackim to bez wątpienia jeden z najbardziej znanych przykładów średniowiecznej sztuki w naszym kraju – ołtarz ten znany jest nie tylko w Polsce, ale też poza jej granicami. Autorem tego dzieła jest pochodzący z Niemiec artysta nazwiskiem Wit Stwosz, w Krakowie posiadał on swój własny warsztat. Ołtarz powstał w drugiej połowie piętnastego stulecia. Praca nad nim zajęła mistrzowi oraz jego pracownikom łącznie dwanaście lat. Na całym kontynencie europejskim nie ma większego tego rodzaju dzieła aniżeli te krakowskie. Samych figur znajduje się w nim przeszło dwieście. Ołtarz charakteryzuje się też i tym, że to, co jest święte zostało połączone z tym, co rzeczywiste – czyli dla przykładu ukazano świętych oraz zupełnie zwyczajnych ludzi. Wyrzeźbione postacie wcale nie są wyidealizowane – a wręcz przeciwnie, są one niesamowicie realistyczne.